12
MART MUHTIRASI VE İSİMLER…
12
mart bir muhtıradan çok ötesi özünde. Öyle ki isimsiz ötekileri iktidara bir
adım daha yakınlaştıran bir kara gün. 12 Mart 1971 isimlerle anılması gereken
bir dönemeç. Dönülmez yola girdiğini bilen 'üçler'in, 'onlar'ın, ilerici,
devrimci, yurtsever ve aydınların üzerine karabasan gibi çöken, faşist bir
darbe.Tarihe kazılı unutulmaz isimleri ve unutturulamaz rolleri barındıran bir
kara dönem. Ucuz senaryolu üçüncü sınıf bir film. Vaktiyle izlendi ve bitti ama
'Üçler ve Onlar' bitmedi hala unutulmadı. Asla unutulmayacak Denizler,
unutturulmayacak. Ebediyete dek anılarda yaşayacak...
İsimler
var hafızalardan silinen, silinmemesi gereken. Silinince silik cisimler acıları
bir kalemde tazeler çünkü. O yüzden tek yol, yegane gaye bu keskin acıyı bir
bir isimleştirmek, anıları cisimleştirmektir. Aksın jenerik...
Kutlu
kutsalları çiğneyen cunta, 12 Mart 1971 saat 13.30 itibariyle faşizmin zulmünü
başlattı. Bu timsali sülük, emsali çürük, tecellisi eksik cisimler cunta başı
Memduh Tağmaç ile kuvvet komutanları Faruk Gürler, Celal Eyiceoğlu ve Muhsin
Batur idi.
Boş
iddiaları bir muhtıraya sığdı; “ Parlamento ve hükümet süregelen tutum, görüş
ve icraatıyla yurdumuzu, anarşi, kardeş kavgası, sosyal ve ekonomik
huzursuzluklar içine sokmuş..." diye başlar ve şöyle biter;
"...mevcut anarşik durumu giderecek... bir hükümetin demokratik kurallar
içinde teşkili zaruri görülmektedir.
Bu
husus süratle tahakkuk ettirilmediği takdirde TSK, kanunların kendisine vermiş
olduğu TC’yi korumak ve kollamak görevini yerine getirerek, idareyi doğrudan
doğruya üzerine almaya kararlıdır. Bilgilerinize.”
Bu
bilgiç tehdit neticesinde Başbakan Süleyman Demirel, hükümeti toplar, üç buçuk
saat süren toplantıdan çekilme kararı çıkar. İstifa mektubunda; “muhtırayla
anayasa ve hukuk devleti anlayışını bağdaştırmak mümkün değildir” denir.
İstifayı Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay kabul eder.
Cunta,
emekli orgeneral Fikret Esen’in başbakan olmasını ister. Sunay, CHP’den ayrılan
Nihat Erim’i seçer. Hükümeti kurma yetkisi verilen Erim, hükümeti 25 Mart'ta
açıklar, Sunay 26 Mart'ta onaylar...
Cunta
bakanları için de aksın jenerik; Yardımcı Atilla Karaosmanoğlu,
Devlet;
Doğan Kitaplı, Nuri Elibol, Zeyyat Baykara, Ali Celalettin Coşkun,
Adalet:
Suat Bilge, Savunma- İçişleri: Ferit Melen, Dışişleri: Haluk Bayülken, Maliye:
Nazmi Ziya Gürsel, Eğitim: İsmail Hakkı Arar, Ticaret: Naim Talu, Sağlık- Köy
işleri: Cevdet Aykan, Gümrük ve Tekel: Haydar Özalp, Tarım: İlyas Karaöz,
Ulaştırma: Rıfkı Danışman, Çalışma: Ali Rıza Uzuner, Sanayi ve Teknoloji: Mesut
Erez, Enerji: Mehdi İzgömen, Turizm: Erol Yılmaz Akçal, İmar ve İskan:
Serbülent Bingöl, Orman: Falih Türker, Gençlik ve Spor: Sezai Ergun, Kültür:
Talat Sait Halman.
Cunta
hükümetine bakan verilmesine karşı çıkan CHP Genel Sekreteri Bülent Ecevit,
görevinden istifa eder. Genel Başkan İsmet İnönü istifayı kabul etmez. Ecevit
ile beraber MYK da istifa edince iş değişir...
Bülent
Ecevit CHP Genel Sekreterliğini bırakırken; “Darbe ortanın solundaki CHP’ye
yapılmıştır. Demokrasi ile önlenemeyen, seçimle engellenemeyeceği görülen bir
hareket, bir darbeyle önlenmiştir...” der...
Mart
ayı bitmeden THKO Lideri Deniz Gezmiş ve yoldaşı Yusuf Aslan Sivas- Gemerek'te,
Hüseyin İnan Kayseri-Pınarbaşı’nda Mehmet Nakipoğlu ile birlikte tutuklanırlar…
Cunta
hükümeti 07 Nisan 1971’de güvenoyu alır almaz İstanbul, Ankara, İzmir,
Diyarbakır, Adana, Hatay, Eskişehir, Kocaeli, Siirt, Sakarya ve Zonguldak'ta
bir ay sıkıyönetim ilan eder. Cunta başbakanı Erim; “Size kesinlikle
bildiriyorum ki devletin boynunu bunlara teslim etmeyeceğiz, alınacak tedbirler
balyoz gibi kafalarına inecektir...” diyerek yeni sıkıyönetim kanunu tasarısını
meclise sevk eder. Ve faşist icraat başlar...
İstanbul
sıkıyönetim komutanlığı yeni kanundan güç alarak derhal DEV-GENÇ, Devrimci Doğu
Kültür Ocakları, Türkiye Öğretmenler Sendikası, İşsizlik Pahalılıkla Mücadele
Derneği, Mücadele Birliği ve Ülkü Ocaklarının faaliyetlerini durdurur.
Cumhuriyet ve Akşam gazetelerini on günlüğüne, Bugün ve Sabah’ı ise süresiz
kapatır...
Cuntacı
Erim, yabancı gazetecilerle 1 Mayıs'taki basın toplantısında; “Bu günkü anayasa
Türkiye için lükstür. Türkiye bu lüksü kaldıramaz. Anayasa da değişiklik
yaparak temel hak ve hürriyetlerin, bu hak ve hürriyetleri ortadan kaldıracak
şekilde su istimal edilmesini önleyici bir hüküm koyacağız…” der.
Bu
arada TİP kapatılır. Milli Nizam kapatılır. Bingöl depreminde 1000 kişi ölür.
İlk etapta 547 aydınla başlayan gözaltılar-tutuklamalar artarak devam eder.
Ziverbey köşkü, işkenceci kontr-gerilla hizmetinde balyoz harekatının sembolü
olur. O dönemin bazı simge mağdurları: “TİP Genel Başkanı Behice Boran, TÖS
Genel Başkanı Fakir Baykurt, ODTÜ Dekanı Prof Yaşar Gürbüz, Prof Bahri Saraç,
Prof Sadun Aren, Prof Mümtaz Soysal, Kemal Türkler, Yaşar Kemal, İlhan Selçuk,
Samim Kocagöz, İlhami Soysal, Çetin Altan, Uğur Mumcu, Muammer İrfan Derman,
Prof Tarık Zafer Tunaya, Turhan Selçuk, Tilda Gökçeli, Azra Erhat, Sabahattin
Eyüboğlu, Osman Saffet Erolat, Harun Karadeniz, Mehdi Zana, Mihri Belli, Yusuf
Küpeli, Doğu Perinçek, Cenan Bıçak, Dr Hikmet Kıvılcımlı, Uluç Gürkan, Doğan
Avcıoğlu… “
Operasyonlar
özellikle THKO ve THKP-C üzerine yoğunlaştırılır. İlk yaz başı Deniz Gezmiş ve
26 arkadaşının Ankara 1 Nolu Sıkıyönetim Mahkemesinde; “TC anayasasını tagyir,
tebdil ve ilgaya cebren teşebbüs etmekten…” yargılanmasına başlanır. Duruşmada
savcı Keramettin Çelebi ve Baki Tuğ devrimci gençlerin 18’i hakkında idam talep
eder…
Faşist
cuntanın hakimi Tuğgeneral Ali Elverdi kalemi baştan kırar. Başkanlığını
yaptığı sıkıyönetim mahkemesi; “Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan, Yusuf Aslan,
Atilla
Keskin, Metin Yıldırımtürk, Ahmet Erdoğan, Recep Sakın, Mehmet Asal, Osman
Arkuş, Ercan Öztürk, Semih Orcan, Hacı Tonak, Mustafa Yalçıner, Cengiz Baltacı,
Metin Güngörmüş, Mete Ertekin, Mehmet Nakipoğlu, Mustafa Çubuk’a idam
verir." Askeri Yargıtay, Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Aslan
hakkında verilen idam kararlarını onaylar, diğerlerini bozar…
Elverdi,
'hukukçuydu ama daha yeni mezundu. Hukuken Denşzlerin dosyasını değerlendirecek
hukuki donanıma sahip değildi. Elverdi, bir karar verdi, değerlendirmesini
tarih yaptı. Doğa ömrünü uzun tuttu belki de yaptığından pişman olur diye.
Olmadı hiç. Ve tarih affetmedi Çankaya'daki evinde boğuldu. Elverdi'nin ölüm
nedeni kayıtlara, 'yediği yemeğin nefes borusuna kaçması nedeniyle solunum
yetmezliği' olarak geçti.
Üçler'in
yanı sıra idamla yargılanan THKP-C lideri Mahir Çayan ile yoldaşları Ulaş
Bardakçı, Ziya Yılmaz, THKO İstanbul sorumlusu Cihan Alptekin ve Ömer Ayna
Maltepe
Cezaevi’nden tünel kazarak firar ederler. Sonraki günlerde Ulaş İstanbul’da
öldürülür, Ziya Yılmaz yaralı olarak tutuklanır. Tokat-Niksar’ın Kızıldere
köyünde ise Onlar;
“Mahir
Çayan, Cihan Alptekin, Ömer Ayna, Hüdai Arıkan, Sinan Özüdoğru, Ahmet Atasoy,
Saffet Alp, Ertan Sarıhan, Nihat Yılmaz, Selahattin Kurt öldürülür. Ertuğrul
Kürkçü sağ olarak tutuklanır…”
Meclis
11 Mart 1972’ de
Üç
Fidan, Deniz, Yusuf ve Hüseyin için idamı 53 ret, 6 çekimser ve 238 kabul ile
onaylar. Sonrasında 17 Mart'ta infaz Senato'da, 23 Mart'ta ise Cumhurbaşkanı
Sunay tarafında onaylanır. CHP son çare 25 Mart'ta idamları Anayasa
Mahkemesi'ne taşır. Karar usul yönünden bozulur. Meclis 24 Nisan 1972'de 323
vekil ile toplanır. İdamlar bu kez 273 mebusun kabul oyu ile tekrar onaylanır.
Ret diyen milletvekilleri 48'dir.
Çekimser
kalan 2 vekildir.
Oylamaya
katılmayan 118 mebustur. Boş vekillik ise 9'dur. Bu tabloda infazlar yine
engellenemez…
İkinci
kez Denizlerin idamını onaylayan mecliste kabul oyu veren mebuslar birgün dahi
unutulmamalı. Daima anımsanmalı. Ki bu mebusların soyuna sopuna insanlık namına
bir daha güvenilmesin. Aksın gitsin jenerik; Adana: Cevdet Akçalı (AP), Fazıl
Güleç (CHP), M. Salahattin Kılıç (AP), Melih Kemal Küçüktepepınar (CHP), Ali
Cavit Oral (AP), Emir H. Postacı, Kemal Satır (CHP), Ahmet Topaloğlu (AP),
Turgut Topaloğlu (GP), Alpaslan Türkeş (MHP), Hüsamettin Uslu (AP).
Adıyaman:
M. Zeki Adıyaman (AP), Ali Avni Turanlı (Bğz.).
Afyonkarahisar:
Hasan Dinçer (AP), Hamdi Hamamcıoğlu (GP), Ali İhsan Ulubahşi, Kazım Uysal
(AP).
Amasya:
Yavuz Acar, Salih Aygün (AP).
Ankara:
Orhan Alp, Oğuz Aygün, Musa Kazım Coşkun, Orhan Eren (AP), İ. Sıtkı Hatipoğlu
(CHP), Mustafa Maden, H. Turgut Toker, Aydın Yalçın, Ferhat Nuri Yıldırım,
Şerafettin Yıldırım, Mustafa Kemal Yılmaz (AP).
Antalya:
Hasan Akçalıoğlu, İhsan Ataöv, Süleyman Çiloğlu, Ömer Eken, Rafet Eker (AP),
Hasan Ali Gülcan (CHP).
Artvin:
Mustafa Rona (AP).
Aydın:
Nahit Menteşe, İsmet Sezgin, Fikret Kayaalp Turhangil (AP).
Balıkesir:
İbrahim Aytaç, Cihat Bilgehan, M, Şükrü Çavdaroğlu, Kemal Erdem, Ahmet İhsan
Kırımlı (AP), M. Nurettin Sandıkçıoğlu (CHP), Osman Tarı (AP).
Bilecik:
Şadi Binay (AP).
Bingöl:
Mehmet Sıddık Aydar (Bğz.), Mehmet Bilgin (YTP).
Bolu:
Ahmet Çakmak, Nihat Bayramoğlu, Halil İbrahim Cop, M. Şükrü Kıyıkoğlu (AP).
Burdur:
A. Mukadder Çiloğlu, Mehmet Özbey (AP).
Bursa:
Ahmet Türkel, Barlas Küntay, Cemal Külahlı, Ertuğrul Mat, Kasım Önadım, Mehmet
Turgut, Mustafa Tayyar (AP).
Çanakkale
E. Kemal Bağcıoğlu, Mesut Hulki Önür, Refet Sezgin, Zekiye Gülsen (AP).
Çankırı:
Nuretin Ok (AP).
Çorum:
Abdurrahman Güler, Arslan Topçubaşı, İhsan Tombuş, Kemal Demirer, Yakup
Çağlayan (AP).
Denizli:
Ali Uslu, Hasan Korkmazcan, Mehmet Emin Durul, Sami Arslan (AP).
Diyarbakır:
Abdüllatif Ensarioğlu, Behzat Eğilli (AP), Hasan Değer (Bğz.), Necmettin Gönenç
(AP), Nazif Yıldırım (YTP), Sabahattin Savcı (AP).
Edirne:
M. İlhami Ertem (AP).
Elazığ:
Hayrettin Hanağası (CHP), Samet Güldoğan (AP).
Erzincan:
Hüsamettin Atabeyli (AP).
Erzurum:
Cevat Önder, Naci Gacıroğlu, Rasim Cinisli, Rıfkı Danışman, Turhan Bilgin,
Sabahattin Aras (AP).
Eskişehir:
Mehmet İsmet Angı, (AP) Şevket Asbuzoğlu (CHP), Orhan Oğuz, Seyfi Öztürk, M.
Şemsettin Sönmez (AP).
Gaziantep:
Ali İhsan Göğüş (CHP), Erdem Ocak (AP), İ. Hüseyin İnceoğlu (GP), Mehmet Kılıç,
Mehmet Lütfi Söylemez (AP).
Giresun:
Abdullah İzmen, M. Emin Turgutalp, Hidayet İpek (AP), İ. Kayhan Naiboğlu (CHP),
Mustafa Kemal Çilesiz (CHP), Nizamettin Erkmen (AP).
Gümüşhane:
Ekrem Saatçi, Mustafa Kahraman (AP), Necati Alp, Nurettin Özdemir (CHP).
Hatay:
Ali Yılmaz (AP), Hüsnü Özkan (CHP), Halil Akgöl, Talat Köseoğlu (AP).
Isparta:
Ali İhsan Balım, Süleyman Demirel, Yusuf Uysal (AP).
İçel:
H. Cavit Okyayuz, Kadir Çetin, Mazhar Arıkan (AP), Turhan Özgüner (CHP).
İstanbul:
İbrahim Abak (AP), İsmail Hakkı Arar (CHP), Sadettin Bilgiç, Ferruh Bozbeyli,
İlhan Egemen Darendelioğlu, Tekin Erer, Nuri Erdoğan, Orhan Cemal Fersoy, Hasan
Güngör, Mustafa Fevzi Güngör, A. Şeref Laçin, Osman Özer, Akgün Silivrili,
İsmail Hakkı Tekinel, Naime İkbal Tokgöz, A.Turgut Topaloğlu, Hasan Türkay,
Mehmet Yardımcı (AP).
İzmir:
Şevket Adalan (CHP), Mustafa Akan, Şükrü Akkan, Muzaffer Fazlı Arınç (AP),
Burhanettin Asutay (CHP), Münir Daldal, Ali Nailli Erdem, İhsan Gürşan, Nihat
Kürşad, Akın Özdemir, Orhan Demir Sorguç (AP).
Kars:
Latif Aküzüm, İsmail Hakkı Alaca, Mustafa Doğan, Kemal Kaya, Veyis Koçulu (AP),
Osman Yeltekin (CHP).
Kastamonu:
Orhan Ali Deniz, Hüseyin Sabri Keskin, Mustafa Topçular (AP), Hasan Tosyalı
(GP).
Kayseri:
M. Şevket Doğan (AP), Turhan Feyzioğlu (GP), Hayrettin Nakipoğlu, Vedat Ali
Özkan, Enver Turgut (AP), Mehmet Türkmenoğlu (GP).
Kırklareli:
Mehmet Atagün, Feyzullah Çarıkçı, Hasan Korkut (AP).
Kırşehir:
Cevat Eroğlu (MP), Mustafa Kemal Güneş (AP).
Kocaeli:
Cevat Ademoğlu, Vehbi Engiz, Sabri Yahşi (AP).
Konya:
İrfan Baran (CHP), Bahri Dağdaş, Mustafa Kubilay İmer (AP), İhsan Kabadayı,
(GP) M. Necati Kalaycıoğlu, İ. Ethem Kılıçoğlu, Baha Müdderrisoğlu, Tahsin
Yılmaz Öztuna, Faruk Sükan (AP) Vefa Tanır (GP).
Kütahya:
Ahmet Fuat Azmioğlu (AP), Ali Erbek (CHP), A. Mesut Erez, İlhan Aksoy (AP).
Malatya:
Ahmet Karaaslan (Bğz.), İsmail Hakkı Şengüler (AP).
Manisa:
Ertuğrul Akça, Mustafa Orhan Daut, C. Selçuk Gümüşpala, Hilmi Okçu, Vehbi
Sınmaz, Kamil Şahinoğlu, Önal Şakar (AP).
Maraş:
Atilla İmamoğlu, Veysi Kadıoğlu, M. Zekeriya Kürşad (AP).
Mardin:
Esat Kemal Aybar, Abdülkadir Kermooğlu (AP), Abdülkadir Özmen (Bğz.),
Abdürrahim Türk (Bğz.).
Muğla:
Adnan Akarca (AP), Mualla Akarca (CHP), Ahmet Buldanlı, İzzet Oktay (AP).
Muş:
Nimet Ağaoğlu (YTP), Kasım Emre (Bğz.).
Nevşehir:
Hüsamettin Başer, Esat Kıratlıoğlu (AP).
Niğde:
M. Naci Çerezci, H. Avni Kavurmacıoğlu (AP), M. Nuri Domanoğlu (CHP), Haydar
Özalp (AP).
Ordu:
Ata Bodur, Cengiz Ekinci, Hamdi Mağden, Kemal Şensoy (AP).
Rize:
Erol Yılmaz Akçal, Hasan Basri Albayrak, Salih Zeki Köseoğlu (AP).
Sakarya:
Nuri Bayar, Yaşar Bir, Güngör Hun, M. Vedat Önsal (AP).
Samsun:
Talat Asal (AP), Mustafa Boyar (CHP), Doğan Kitaplı, Nafiz Yavuz Kurt, Hüseyin
Özalp, Bahattin Uzunoğlu, İsmet Yalçıner (AP).
Siirt:
Zeki Çeliker (AP), Mehmet Nebi Oktay (GP).
Sinop:
Hilmi Biçer (AP).
Sivas:
Enver Akova, Kadir Eroğan, Tevfik Koraltan, Yusuf Ziya Önder (AP).
Tekirdağ:
Orhan Öztrak (GP).
Tokat:
Hüseyin Abbas (AP). İsmet Hilmi Balcı (Bğz.). Osman Hacıbaloğlu, Mehmet Kazova
(AP), Reşit Önder (GP), Yusuf Ulusoy (BP).
Trabzon:
Ahmet İhsan Birincioğlu, Necati Çakıroğlu, Ekrem Dikmen, Selahattin Güven (AP),
Cevat Küçük, Ali Rıza Uzuner (CHP).
Urfa:
Mehmet Aksoy, Necmettin Cevheri, Mehmet Ali Göklü, Bahri Karakeçili (AP).
Uşak:
Orhan Dengiz, M. Fahri Uğrasızoğlu (AP).
Van:
Mehmet Emin Erdinç (Bğz.), Kinyas Kartal, Fuat Türkoğlu(AP), Mehmet Salih
Yıldız (GP).
Yozgat:
İsmet Kapısız (MP), Turgut Nizamoğlu, Neşet Tanrıdağ (AP).
Zonguldak:
Fuat Ak, Ahmet Nihat Akın (AP), Ahmet Güner (CHP), S. Tekin Müftüoğlu, Kevni
Nedimoğlu (AP).
12
Mart faşizmini iplemeden Denizlerin infazına red oyu vererek isimlerini
geleceğe onur ve gururla yazdıranlara saygı için jenerik aksın; Adıyaman: Kemal
Kırıkoğlu, Yusuf Ziya Yılmaz (CHP).
Ankara:
Kemal Ataman, İbrahim Cüceloğlu, A. Sakıp Hiçerimez, Osman Soğukpınar, Yusuf
Ziya Yağcı (CHP).
Artvin:
Abdullah Naci Budak (CHP).
Bitlis:
Kenan Mümtaz Akışık (CHP).
Bolu:
Kemal Demir (CHP)
Burdur:
Nadir Yavuzkan (CHP).
Bursa:
Nail Atlı (CHP).
Çankırı:
Nuri Çelik Yazıcıoğlu (CHP).
Edirne:
Cevat Sayın (CHP).
Elazığ:
Mehmet Aytuğ (CHP).
Erzincan:
Hasan Çetinkaya (CHP).
Erzurum:
Selçuk Erverdi (CHP).
İçel:
Celal Kargılı (CHP).
İstanbul:
Mehmet Ali Aybar (TİP), Hüseyin Dolun, Mustafa Necdet Uğur, Reşit Akif Ülker,
Lebit Yurdoğlu (CHP).
İzmir:
Şeref Bakşık, M. Hulusi Çakır (CHP).
Kars:
Kemal Güven, Kemal Okyay (CHP).
Kayseri:
Tufan Doğan Avşargil, Mehmet Yüceler (CHP).
Kırklareli:
Beyti Arda (CHP).
Konya:
Mustafa Üstündağ (CHP).
Malatya:
Hakkı Gökçe, İsmet İnönü (CHP).
Manisa:
Muammer Ertem, Mustafa Ok (CHP).
Maraş:
Mehmet Özdal (CHP).
Muğla:
Ali Döğerli (CHP).
Muş:
Nermin Neftçi (CHP).
Niğde:
Mevlüt Ocakçıoğlu (CHP).
Ordu:
Hasan Ferda Güley (CHP).
Sakarya:
B. Turgut Boztepe, Hayrettin Uysal (CHP).
Samsun:
Yaşar Akal (CHP).
Siirt:
Mehmet Adil Yaşar (CHP).
Tekirdağ:
Yılmaz Alpaslan (CHP).
Tunceli:
Hüseyin Yenipınar (CHP).
Uşak:
Adil Turan (CHP).
Zonguldak:
Bülent Ecevit (CHP).
Oturuma
yalandan girip, faşist cuntanın hışmına uğramamaktan çekinen, çekinser kalan
irade kaçakları da jeneriğe aksın; Erzurum: Gıyasettin Karaca (CHP).
Samsun:
Nihat Kale (CHP).
Meclis
kulisinde gizlenip üç genci candan eden tarihi karara katılmayan vekiller için
de aksın jenerik; Adana: Ali Rıza Güllüoğlu, Şevket Yılmaz (CHP).
Afyonkarahisar:
Mehmet Rıza Çerçel, Şevki Güler (AP), Süleyman Mutlu (CHP).
Ağrı:
Abdülkerim Beyazıt. (CHP), Nevzat Güngör (AP), Kasım Küfrevi (GP).
Amasya:
Vehbi Meşhur (CHP), Kazım Ulusoy (BP).
Ankara:
Hüseyin Balan (BP), Orhan Birgit (CHP), Sinan Bosna (AP) Osman Bölükbaşı (MP),
Şinasi Özdenoğlu (CHP), Emin Paksüt (GP), Fatma Suna Tural (MP), Cengizhan
Yorulmaz (CHP)
Antalya:
Ömer Buyrukçu (CHP).
Artvin:
Sabit Osman Avcı (AP).
Aydın:
Kemal Ziya Öztürk (AP), Mehmet Çelik, M. Kemal Yılmaz (CHP)
Balıkesir:
Salih Zeki Altınbaş, Mehmet Niyazi Gürer (CHP), Mevlüt Yılmaz (AP).
Bilecik:
Mehmet Ergül (CHP).
Bitlis:
Abidin İnan Gaydalı (AP).
Bursa:
Sadrettin Çanga, İbrahim Öktem (CHP).
Çanakkale:
Mustafa Çalıkoğlu (CHP).
Çankırı:
Mustafa Hazım Dağlı, Arif Tosyalıoğlu (AP).
Çorum:
Cahit Angın (CHP), Ali Naki Ulusoy (BP).
Denizli:
İlhan Açıkalın (CHP), Fuat Avcı (AP), Arif Hüdai Oral (CHP).
Edirne:
Veli Gülkan (AP).
Elazığ:
Ali Rıza Septioğlu (Bğz.).
Erzincan:
Sadık Perinçek (AP), Naci Yıldırım (CHP).
Erzurum:
Fetullah Taşkesenlioğlu (AP).
Eskişehir:
B. Sıtkı Karacaşehir (CHP).
Gaziantep:
Şinasi Çolakoğlu, Muhittin Sayın (CHP).
Hatay:
Abdullah Cilli (Bğz.), M. Sait Reşa (CHP).
Isparta:
Hüsamettin Akmumcu (AP).
İçel:
Hilmi Türkmen (AP), Çetin Yılmaz (CHP).
İstanbul:
Eşref Derinçay (CHP), İbrahim Bedreddin Elmalı (MP), Ahmet Bahir Ersoy, Orhan
Eyüboğlu, Orhan Kabibay (CHP), Rıza Kuas (TİP), Sezai Orkunt (CHP), Haydar
Özdemir (BP), M. Kazım Özeke, İlhami Sancar (CHP).
İzmir:
Coşkun Karagözoğlu, Talat Orhon (CHP), Şinasi Osma (AP), Kemal Önder (CHP), Ali
Naki Üner (AP).
Kars:
Turgut Artaç (CHP).
Kastamonu:
Muzaffer Akdoğanlı, Mehmet Seydibeylioğlu (CHP).
Kırşehir:
Mustafa Aksoy (CHP).
Konya:
Necmettin Erbakan (Bğz.), Sezai Ergun (AP), Sadi Koçaş, Orhan Okay (CHP), Özer
Ölçmen (AP).
Kütahya:
Mehmet Ersoy, Kemal Kacar (AP).
Malatya:
Mustafa Kaftan (CHP).
Manisa:
Veli Bakırlı (CHP), Süleyman Çağlar (AP).
Maraş:
M. Nejat Çuhadar (CHP), İbrahim Öztürk (Bğz.).
Mardin:
Şevki Altındağ (CHP), Seyfi Güneştan (YTP).
Ordu:
Memduh Ekşi, Ata Topaloğlu, Orhan Vural (CHP).
Rize:
Sami Kumbasar (CHP).
Samsun:
Kamran Evliyaoğlu, İlyas Kılıç (CHP).
Siirt:
Selahattin Oran (YTP).
Sinop:
Hilmi İşgüzar (MP), Mustafa Kaptan (AP), Tevfik Fikret Övet (CHP).
Sivas:
Vahit Bozatlı (CHP), Hüseyin Çınar (BP), Ahmet Durakoğlu, Ekrem Kangal, M.
Kemal Palaoğlu (CHP), Mustafa Timisi (BP).
Tekirdağ:
Nedim Karahalil, Mustafa Sabri Sözeri (AP).
Tokat:
İsmail Hakkı Birler (CHP).
Trabzon:
Mehmet Aslantürk (CHP), Mehmet Ali Oksal (AP), Ahmet Şener (CHP).
Tunceli:
Kenan Aral (CHP).
Urfa:
Necati Aksoy, Vehbi Melik (CHP).
Yozgat:
İsmail Hakkı Akdoğan (AP), Abdullah Baştürk, Celal Ahmet Sungur (CHP).
Zonguldak:
Hüseyin Baytürk (CHP), Sinan Fevzi Fırat (AP), Cahit Karakaş (CHP).
Jenerikte
akan bu vekillerin öyle veya böyle tasdikiyle 6 Mayıs 1972’de saat 01.25 ila
05.20 arasında Üçler; Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan, Askeri
Yargıtay’ın onayladığı karar uyarınca Ulucanlar'da cansız bırakıldılar ama asla
öldürülemediler…
12
Mart muhtırasından bir buçuk yıl sonra verilen üç beyanat faşist darbeyi
özetler. Bu beyanlar hiç akıllanılmadığını ve inceden 12 Eylül darbesine zemin
hazırlandığını da açıkça ortaya koyar. Aynı cepheden, ortak fikirden türemiş üç
isim aynı telden çalar...
Adalet
Partisi Genel Başkanı Süleyman Demirel 1972 ortası temsilciler meclisi
toplantısında, Türkiye’de sağ sol meselesi olmadığını, demokrasiye ve rejime
karşı bir komünist saldırının mevcut olduğunu,1961 Anayasası’nda bu konuda bir
boşluk olduğundan dem vurur. Ve hazırlanan bildiriye imzayı çakar. Laf arası
çaktırmadan “Komünizme kesinlikle karşı çıkılması zaruretine inanıyoruz…” der.
Demokratik
Parti Genel Başkanı Ferruh Bozbeyli;
“Günahkârlar
ittifakı her badirede dört ayak üstüne düşmek ustalığını gösterebiliyor.
Demokrasinin tekerleğine çomak sokanlar şimdi yol göstericilik rolünde…” der.
Çatal
ruhlu Celal Bayar; “Yollar yürümekle aşınmaz diyen ölçüsüz insanların tutumu bu
memleketi bu hale getirmiştir. Aslında Türkiye yükselmeye layık bir ülkedir…”
der.
Ve
demokrasi adına kanayan bu yaraya hala yerli ve milli aldatmacasıyla bakılıyor.
Rövanş dayatması, üçe üç diyeti diye bakılıyor. Yani çok isim var hesaplaşmanın
tarafları olan. İsimler var, geçmişe saygı ve geleceğe anımsatma adına
sıralanan. Nice isim var, vicdanlarda eninde sonunda hesaplaşılacak olan...
Ve
tarihler var bir çok devrin muhasebesini yaparken isimlerle birlikte
unutulmaması gereken; tıpkı 12 Mart 1971 gibi…
Ve
sloganlar var dünya yaşadıkça yaşayacak olan. Tam bağımsızlığı vurgulayan.
Tıpkı "Deniz, Mahir, Ulaş, Kurtuluşa kadar savaş…" gibi...
